Neemt Belgiƫ deel aan de nieuwe ESA-missie naar de planeet Venus?

Het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) levert een instrument voor de toekomstige M5-missie van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA), die zopas werd geselecteerd. Na de recente selectie van twee verkenningsmissies naar Venus door NASA, heeft ESA haar keuze aangekondigd voor de volgende M-klasse missie.



Zusje van onze Aarde
Venus wordt vaak beschreven als het nachtmerrieachtige kleine zusje van de Aarde. De Aarde en Venus vertonen op sommige vlakken gelijkenissen en hebben gemeenschappelijke fysische en orbitale kenmerken. Ze ontstonden ongeveer tegelijkertijd, namelijk 4,6 miljarden jaren geleden en binnen dezelfde wolk van gas en stof. Door deze gelijkenissen hebben waarnemers lang gedacht dat Venus onder haar dikke wolken zou lijken op de Aarde en dat er misschien leven mogelijk was. Venus is ook ongeveer even groot, maar heeft een CO2-rijke atmosfeer met zwavelzuurwolken en met extreme temperatuur- en drukomstandigheden aan haar oppervlak (450°C en 90 keer de atmosferische druk van de Aarde).


VenSpec-H
Het VenSpec-H-instrument zal de atmosfeer van Venus in het infrarood observeren om de concentraties van spoorgassen zoals waterdamp, koolstofmonoxide of zwaveldioxide te meten, die in verband kunnen gebracht worden met vulkanisme of met andere oppervlakteprocessen. VenSpec-H maakt deel uit van de spectrometersuite VenSpec, die de atmosfeer zal peilen van aan het oppervlak tot boven de wolken. Deze drie instrumenten zullen ons in staat stellen de relatie tussen de veranderingen aan het oppervlak en tussen de atmosfeer te onderzoeken, evenals de evolutie ervan.

Tot hiertoe werd de meeste topografische informatie over het oppervlak van Venus geleverd door de Sovjet missies Venera 15 en 16 en door de Amerikaanse ruimtesondes Pioneer en Magellan van 1978 tot 1994. Onze kennis omvat vandaag ongeveer 98% van het oppervlak.


Atmosfeer Venus
Koolstofdioxide (CO2, 96,5%) en stikstof (N2, 3,5%) maken meer dan 99,9% van de atmosfeer op Venus uit. Wetenschappers ontdekten ook kleinere hoeveelheden aan moleculaire bestanddelen zoals H2, O2, Kr, H2O, H2S en COS in de atmosfeer. Waterdamp is aanwezig in extreem kleine hoeveelheden (ongeveer 30 deeltjes per miljoen of ppm, 1 ppm = 0.001 %), wat van Venus de droogste planeet van het zonnestelsel maakt. De troposfeer van Venus ontvangt geen zonlicht op golflengten onder 400 nanometer, omdat de UV-straling geabsorbeerd wordt door SO2 en de aerosolen in de wolkenlaag. Zelfs bij zichtbare golflengten bereikt slechts 5% van het zonlicht het oppervlak. Dit is een groot verschil tussen de atmosfeer van Venus en die van de Aarde en Mars, die quasi-transparant zijn voor zonlicht.
 


Traditie
Het BIRA heeft een lange geschiedenis in Venusonderzoek. Zo leverde het het SOIR-instrument aan de Venus Express-missie. VenSpec-H zal gebouwd worden in nauwe samenwerking met OIP (Oudenaarde) en met een internationaal consortium bestaande uit onderzoekers en industrieën uit Nederland, Spanje, Zwitserland en Portugal.


Het is wel nog even wachten...
De EnVision-missie zal gelanceerd worden in 2031-2032 en zal 15 maanden nodig hebben om Venus te bereiken. Na een aantal maanden van aerobraking zal de orbiter in een cirkelvormige baan rond de planeet worden gebracht en dan beginnen met zijn wetenschappelijke observaties. EnVision zal ook een radar met synthetische lensopening (SAR) aan boord hebben, bijgedragen door NASA, en een ondergrondse radar sounder.

 

Voor meer informatie over de missie, surf naar: www.envisionvenus.eu

 

Bart Coenen

Bron: BIRA

 

Overige wetenschapen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen