Waarom gaat de maan steeds enkele centimeters per jaar van de aarde af ? En wat gebeurt er met de aarde als de maan zover verwiijdert is van de aarde ?
12/04/2009 - Alberto (18 jaar)
Antwoord
De Maan verwijdert zich langzaam van de Aarde, en tegelijk gaat de Aarde steeds trager draaien rond haar as. Beide fenomenen zijn met elkaar verbonden.
De oorzaak van dit alles zijn de getijden. Die worden veroorzaakt door enerzijds het feit dat de aantrekking van de Maan op de Aarde afhangt van de afstand, en anderzijds het feit dat de Aarde een straal heeft die niet verwaarloosbaar klein is ten opzichte van de afstand tot de Maan. Punten op het aardoppervlak dichter bij de Maan dan het centrum van de Aarde worden harder aangetrokken dan gemiddeld, punten verder van de Maan dan het centrum minder hard dan het gemiddelde. Daarom wordt de zee (want water kan beter bewegen dan land) aan de kant van de Maan van het centrum van de Aarde weggetrokken, en aan de andere kant van het aardcentrum weggeduwd.
Je weet wellicht dat hoogtij niet juist voorkomt als de Maan op zijn hoogste staat, maar doorgaans wel een uur later. Dat komt omdat het water tijd nodig heeft om zich te verplaatsen;l vooral in smalle zeeen zoals de Noordzee komt hoogtij steeds 'te laat'. Dat te laat komen zorgt ervoor dat de getijdenuitstulping van de Aarde altijd een beetje VOOR ligt op de richting naar de Maan: inderdaad, de Aarde draait sneller rond haar as (in een dag) dan de Maan beweegt in haar baan (in een maand).
De uitstulping door de getijden zit aan twee kanten, aan de kant van de Aarde die naar de Maan kijkt en aan de andere kant. De Maan trekt harder aan de dichtste helft van de uitstulping dan aan de verste helft. En daardoor trekt de Maan netto een beetje tegen de richting van de rotatie in. Het gevolg is dat de Aarde steeds trager gaat draaien. Het effect is erg klein; het is door dit effect dat onze dag in sekonden langer wordt en we nu en dan eens een sekonde moeten inhalen.
Maar er bestaat in de fysica zoiets als een wet ven behoud van draaiing. Als ergens draaiing verloren gaat, moet er elders bijkomen. En inderdaad, door het fenomeen van de getijden heeft de Aarde een beetje draaiing af aan de baanbeweging van de Maan. Het is daardoor dat de Maan zich traagjes van ons verwijdert. Je kan het zo begrijpen dat de maankant van de uitstulping de Maan wat harder vooruittrekt; door de snelheid die de Maan zo bijkrijgt, wordt ze in een verdere baan geslingerd, waar ze weer vertraagt.
Dit gaat almaar doorgaan, tot uiteindelijk de dag even lang zou zijn als de maand: dan loopt de getijdengolf niet meer voor op de richting naar de Maan, en is er geen vertraging meer. De Aarde heeft dat al met de Maan gekund, die inderdaad altijd met dezelfde kant naar ons kijkt, en ook met vele satellieten van andere planeten is iets analoogs gebeurd. Maar de Maan is te klein om de rotatie van de Aarde helemaal synchroon te krijgen in de tijd die we nog voor de boeg hebben in het zonnestelsel.
Deze vraag werd beantwoord door:
Prof. Christoffel Waelkens
Gewoon Hoogleraar Sterrenkunde
 |
Katholieke Universiteit Leuven |
Gerelateerde vragen
Stuur dit antwoord naar een vriend Deze pagina afdrukken |
Enkel de vraagsteller en de wetenschappers kunnen reageren op deze vraag en het antwoord.
Dit project wordt ondersteund door het actieplan wetenschapsinformatie en innovatie,