Ik heb een vraag - homepage

Is het waar dat aan de andere kant van de wereld de wc andersom doorspoelt? En zo ja, waarom?

pijl06/05/2008 - Robin (33 jaar)

Aarde, oceanen & ruimte

Antwoord

Beste Robin,

Helaas is dit een (weliswaar wijdverspreide) legende. Theoretisch zit er echter een grond van waarheid achter het verhaal. Zoals je weet draait de aarde om haar as. In alledaagse situaties merk je hier niets van, maar toch is het mogelijk om dit met een lokaal experiment aan te tonen. Stel je voor dat je boven de Noordpool een eenvoudige slinger (zoals van een slingeruurwerk) in beweging brengt, die slechts aan een enkel ophangpunt vasthangt. Terwijl de slinger gewoon heen en weer gaat, draait de aarde in 24 uur tijd onder de slinger heen. Als je op de aarde staat, lijkt het dus alsof het vlak waarin de slinger beweegt ronddraait. Met dit experiment bewees Léon Foucault in de 19e eeuw dat de aarde weldegelijk rond haar as draait.

Dezelfde kracht (de zogenaamde Corioliskracht) die het bewegingsvlak van de slinger van Foucault doet roteren, is ook werkzaam op vloeistoffen en gassen op aarde. Wanneer je dit wiskundig uitwerkt, vind je inderdaad dat op het Zuidelijk Halfrond een leeglopende badkuip een klokwijze kracht ondervindt, terwijl die op het Noordelijk Halfrond tegen de klok ingaat. Waarom is het verhaal dan toch een fabeltje? Wel, de onvermijdelijke storingen in het bad (bv. de invloed van je hand die de stop uittrekt, of zelfs al een zuchtje wind dat over het wateroppervlak gaat) zijn vele keren groter dan het zojuist besproken effect. Of je badkuip links- of rechtsom leegloopt is dus op beide halfronden een kwestie van toeval.

Voor erg grote systemen, zoals orkanen, is de Corioliskracht echter wel voldoende groot om macroscopisch tot uiting te komen. Deze draaien op het ene halfrond inderdaad steeds in omgekeerde richting dan op het andere. Merk op dat Léon Foucault dan ook een erg grote slinger nodig had om het effect te kunnen aantonen: hij gebruikte een 28 kilogram zware bol, hangend aan een 67 meter lange slinger in het Panthéon van Parijs!

Deze vraag werd beantwoord door:
MSc Nicki Mennekens
Doctoraatsstudent

Vrije Universiteit Brussel
Vrije Universiteit Brussel
 
Enkel de vraagsteller en de wetenschappers kunnen reageren op deze vraag en het antwoord.