Als het zo is, dat we afstammen van apen (chimps, bonobo's), hoe komt het dat wij alleen geëvolueerd zijn?
Evolutie van de aap/mens?
Antwoord
Het is een misopvatting om te denken dat apen en mensapen (zoals bonobo en chimpanzee) helemaal niet zouden geëvolueerd zijn. Zij zijn net zoals wij geëvolueerd, alleen zijn ze anatomisch niet zoveel veranderd als wij sinds 6 à 8 miljoen jaar geleden (toen de afsplitsing van de evolutielijn naar de mens en die naar de chimpanzee zich heeft voorgedaan). Maar, ze hebben dus beide wel even veel miljoenen jaar evolutie achter de rug.
Nu kan je je terecht afvragen waarom de mens dan wél anatomisch veranderd is en de chimpanzee en bonobo veel minder. Dit heeft te maken met de omstandigheden waarin de voorouders van beide hebben geleefd. De gemeenschappelijke voorouder van de mens en de chimpanzee leefde in het evenaarswoud in Afrika, dat zich initieel uitstrekte van de westkust tot aan de oostkust van Afrika. Ongeveer tot 8 miljoen jaar geleden heeft zich in Oost-Afrika echter een belangrijke geologische activiteit voorgedaan, waardoor een zeer lange bergketen met vallei werden gevormd die van Ethiopië loopt tot in Malawi (de zogenaamde riftvallei). Dit heeft een grote impact gehad op het klimaat, waardoor Oost-Afrika is beginnen uitdrogen en waarbij het evenaarswoud ten oosten van die riftvallei langzaam aan is beginnen verdwijnen. Daardoor is de oorspronkelijke populatie van de gemeenschappelijke voorouder van de mens en de chimpanzee ook opgesplitst geworden in een deelpopulatie ten oosten en een deelpopulatie ten westen van de riftvallei. Diegene die ten westen van de riftvallei leefde, is gedurende de laatste 8 miljoen jaar in een omgeving blijven leven die niet zo onderhevig was aan uitdroging, en is dus weinig veranderd (er was namelijk geen natuurlijke selectie om anatomisch te veranderen). De deelpopultie ten oosten van de riftvallie werd wel geconfronteerd met een uitdrogend klimaat. Gevolg is dat er een grote selectieve druk heerste op die oostelijke deelpopulatie om anatomisch aangepast te geraken aan die veranderingen.
De westelijke deelpopulatie is dus diegene die uiteindelijk aanleiding heeft gegeven tot de bonobo's en de chimpanzees, en de oostelijke deelpopulatie is diegene die aanleiding heeft gegeven tot de voorlopers van de mens. Dit verklaart waarom de evolutie van de mens gepaard is gegaan met de opvallende anatomische veranderingen, terwijl dit niet zo was voor de evolutie van de chimpanzee en de bonobo.
Deze vraag werd beantwoord door:
Prof. Dr. Dominique Adriaens
Hoofddocent Vakgroep Biologie, Hoofd onderzoeksgroep 'Evolutionaire Morfologie Vertebraten' en Directeur Museum voor Dierkunde
| Universiteit Gent |
Afbeeldingen
![]() |
||
| « vorige | foto 1/1 Foto van de vraagsteller |
volgende » |






