Ik heb een vraag - Hoe komt het dat de maan soms als een klein schijfje te zien en soms als een bol twee-drie keer zo groot? Ik dacht dat de maan zich toch enkele centimeters per jaar verwijderde van de aarde.

Hoe komt het dat de maan soms als een klein schijfje te zien en soms als een bol twee-drie keer zo groot? Ik dacht dat de maan zich toch enkele centimeters per jaar verwijderde van de aarde.

13/05/2008 - Paul (57 jaar)

Context van de vraag:

Ik dacht dat dit met de dampkring te maken had en de plaats waar de maan zich bevindt, maar toch kan ik er geen juiste uitleg aan geven.

Antwoord

Beste Paul,

Twee-drie keer zo groot is misschien een beetje veel, maar het is inderdaad zo dat de maan soms spectaculair groter lijkt dan anders. Het is ook waar dat de maan zich 3,8 cm per jaar verwijdert van de aarde, maar dit heeft binnen een mensenleven uiteraard geen invloed op het uitzicht van de maan. Een eerste reden waarom de maan soms groter lijkt dan anders, is dat de baan van de maan om de aarde geen cirkel is maar een ellips. Bijgevolg staat de maan wanneer ze op haar dichtst is 42600 km dichterbij dan wanneer ze op haar verst is. Dit veroorzaakt een verschil van 12% in diameter van de maanschijf zoals gezien vanop aarde. Maar dat is nog niet alles. Misschien is het je al opgevallen dat, wanneer de maan echt heel groot lijkt te zijn, ze dicht bij de horizon staat. Alle mensen die er ooit op gelet hebben zijn het er inderdaad over eens dat de maan (binnen het verloop van één nacht, wanneer de afstand tot de maan niet merkelijk kan veranderen) veel groter lijkt wanneer ze dicht bij de horizon staat dan wanneer ze hoog in de lucht staat.

Ten eerste is het belangrijk op te merken dat dit tweede effect puur psychologisch is. Op een foto is de maan nabij de horizon exact even groot dan de maan hoog in de lucht. Over wat de oorzaak van dit effect is zijn wetenschappers het nog steeds niet eens. Een populaire verklaring is dat, wanneer de maan nabij de horizon staat, we ze gaan vergelijken met nabije objecten (bomen en huizen), waardoor ze groter lijkt. Dit zou analoog zijn aan de Ponzo illusie met de spoorweg (zie de link hiernaast). Dit wordt echter tegengesproken door het feit dat de maan ook vanuit het vliegtuig (waar je geen voorgrondobjecten hebt) groter lijkt nabij de horizon. Een andere mogelijke verklaring is onder andere de interpretatie door de hersenen van de vorm van de hemel. We zijn gewoon te denken dat dingen recht boven ons dichterbij zijn dan dingen aan de horizon. Een populaire techniek om de illusie tegen te gaan is met je rug naar de maan te gaan staan en er tussen je benen heen naar te kijken. De meningen over de efficiëntie hiervan zijn verdeeld... Het fenomeen is zo interessant en actueel, dat de NASA er nog regelmatig een artikel aan wijdt. Zie daarvoor de link hiernaast.

Deze vraag werd beantwoord door:
MSc Nicki Mennekens
Doctoraatsstudent

Vrije Universiteit Brussel

Meer info

Solstice Moon Illusion

Gerelateerde vragen

Waarom gaat de maan steeds enkele centimeters per jaar van de aarde af ? En wat gebeurt er met de aarde als de maan zover verwiijdert is van de aarde ?

Hoe komt het dat de maan precies schaduwen heeft die lijken op continenten, zelfs als het volle maan is? Paar dagen geleden was het volle maan en ik herinnerde mij dat ik als klein kind ook al afvroeg

De eerste dagen na nieuwe maan is de maan zichtbaar als een smalle sikkel. Soms zie je echter achter de sikkel de volledige maan ( in het zwart). Hoe komt die? Waarom is dit niet bij eerste kwartier?

Stuur dit antwoord naar een vriend

Deze pagina afdrukken

Enkel de vraagsteller en de wetenschappers kunnen reageren op deze vraag en het antwoord.