Ik heb een vraag - homepage

Wat is het nut van schoolrapporten?

pijl02/05/2010 - Chris (25 jaar)

Mens en maatschappij Context van de vraag:

Mijn vraag is waarom er voor elk schoolvak een 'gemiddeld' cijfer wordt gegeven. Doorgaans is dit een cijfer tussen 1 en 10.
Maar cijfers zeggen niet helemaal alles. Zo kan een leerling goede punten halen en toch problemen hebben op school.
Wat is nu het nut van de cijferrapporten?
Men kan evengoed schoolrapporten in woorden schrijven (de cijfers vervangen door opmerkingen en commentaar van de leerkracht).


Antwoord

Er is heel weinig theorie of onderzoek rond cijfermatige schoolrapporten, het is vooral een gewoonte, een praktijk, die zo gegroeid is. Het gebruik ervan kwam op met een pedagogiseringsbeweging:

  • een zeker wantrouwen tegenover het 'opvoedingsamateurisme' van ouders. Scholen wilden die ouders nauwer betrekken bij het onderwijs - door hen resultaten voor te leggen, aan te tonen welke vorderingen werden gemaakt, vragen en advies mee te geven over hun kinderen. Vanaf de jaren 1930 kwamen trouwens ook in het lager onderwijs oudercontacten in gebruik.
  • een zoeken naar wetenschappelijke status voor onderwijs. Zeker aan het begin van de 19de eeuw wilden pedagogen en onderwijzers hun beroep wat meer allure geven door methoden te lenen bij statistiek, medische wetenschappen en de testbeweging, liefst in moeilijke woorden of statistieken. 'Pedologie' was toen geen bodemkunde, maar een 'wetenschap van het kind', waarvan in België trouwens de internationale bakermat lag: Ovide Decroly, Josefa Ioteyko, Van Biervliet, Médard Schuyten en later Jozef Emiel Peeters hadden experimenteerscholen, klaslaboratoria en werkten met statistieken, gemiddelden en medianen. In gewone lagere scholen vertaalde dat experimenteren en meten zich in cijferrapporten met gemiddelden en curves.
  • de drang naar ordening, administratie, rangschikking in onderwijs.

En dat soort praktijken, dat weinig onderbouwd is door echte argumenten maar wel steunt op pedagogisering, is doorgaans bijzonder hardnekkig. Er zijn wel degelijk initiatieven met andere rapportering - in de jaren 1930, in de jaren 1960 - waarbij klasgemiddelden uit den boze waren, letters werden gebruikt in plaats van cijfers of alleen maar kwalitatieve commentaren (in zinnen) werden gegeven. Zowel ouders, onderwijzers als onderwijsadministratie (inspectie, begeleiding, secretariaten) konden daar moeilijk mee om, zodat die experimenten doorgaans een kort leven waren beschoren, of er creatieve oplossingen werden bedacht (een geheim cijfer, een legende die cijfers aan letterscores koppelde, onderlinge vergelijking van cijfers tussen klasgenoten...)

Men kan dus wel een schoolrapport in woorden schrijven, maar het wordt bijzonder moeilijk toegepast in de praktijk, omdat die praktijk een eigen leven is beginnen leiden. Raportcijfers zijn wel degelijk nuttig, maar in een andere zin, en ze zijn zeker niet wetenschappelijk of veelzeggend.

Deze vraag werd beantwoord door:
dr. karl catteeuw
vrijwillig medewerker

Katholieke Universiteit Leuven
Katholieke Universiteit Leuven
 

Reacties op deze vraag

21/05/2010
Chris - vraagsteller

Voor praktijklessen- en oefeningen is het moeilijker om een cijfer op te plakken dan voor theorielessen.
Bij vakken als rekenen (wiskunde), wereldorientatie of maatschappelijke vorming en taal (Nederlands, Frans) krijgt men testen, toetsen of examens waarbij men een maximaal aantal punten kan behalen (bijvoorbeeld punten op 10, 20, 40, 100). Deze resultaten worden dan per vak bij elkaar opgeteld om een 'gemiddeld' cijfer te krijgen.

Bij praktijkvakken voor beroepsopleidingen (houtbewerking, schilder, arbeider tuinbouw, mecanicien) ligt dat wel anders. Het zijn hierbij geen schriftelijke oefeningen zoals bij theorievakken. Idem voor stages.

21/05/2010
Chris - vraagsteller

Is de leerling met de meeste cijfers bij elkaar opgeteld 'de beste van de klas'?


Enkel de vraagsteller en de wetenschappers kunnen reageren op deze vraag en het antwoord.