Wat was het dat Hitler haatte bij de joden?
22/02/2010 - amir (17 jaar)
Context van de vraag:Wat heeft hem aangezet om joden te haten of waarom haatte hij de joden?
Antwoord
Beste Amir Zaki,"de Joden" (en eigenlijk mogen we daar niet zo over één groep spreken) zijn al sinds de middeleeuwen een groep die in het visier ligt van de Katholieke kerk, officieel omwille van religieuze redenen: de dood van Christus. Nu, er zijn twee redenen die waarschijnlijk belangrijker waren: ten eerste dat mensen van joodse afkomst "vreemden" waren en er een beetje anders uitzagen, plus voor een stuk ook nomadisch waren. Met andere woorden wantrouwden boeren en stedelingen niet-westerse mensen en was er een grote xenophobie (angst voor het onbekende), net zoals nu ten opzichte van migranten of mensen van migranten afkomst. Gek genoeg werden alle mensen van vreemde afkomst dikwijls onder één noemer 'Egyptenaren' genoemd, ook weer omwille van Bijbelse connotaties.
Ten tweede waren heel wat Joden in de Middeleeuwen handelaars die de contacten legden tussen de Arabische wereld en Europa. Als handelaars waren zij ook mensen die geld konden lenen. Nu: als je veel geld had geleend bij een joodse handelaar en je kon het niet terug betalen, dan was het heel gemakkelijk om die vreemdelingenhaat op te roepen en de Joodse handelaar te laten vervolgen of weg te jagen zodat je niet terug moest betalen. De twee samen zorgden soms voor verschrikkelijke vervolgingen waarbij alle mensen van Joodse afkomst in een bepaalde stad vermoord werden, kind, man of vrouw.
Hoewel dit in se iets middeleeuws was, is de algemene vreemdelingenhaat tegenover en het neerkijken op Joodse mensen blijven doorleven tot minstens in de 19de eeuw. In de 19de eeuw kregen we nieuwe theorieën, vanuit de archeologie ook, die stelden dat het westen cultureel superieur was. Alle cultuur ging terug op Griekenland en Rome en alle anderen waren inferieur. Zo werd het racisme in het westen versterkt. Je moet maar eens kijken in 19de-eeuwse schoolboeken, over hoe niet Europeanen daar worden afgebeeld, en naar het gedrag van de Europese kolonisten in Afrika, om maar iets te zeggen. Racisme was vrij algemeen aanvaard. Dat er nu racisme bestaat, is omdat het cultureel vrij diep geworteld is, wat uiteraard niets goedpraat.
Hitler is op deze manier opgevoed, niet noodzakelijk door zijn ouders maar door de algemene culturele sfeer toen. Nu, heel erg belangrijk was de Eerste Wereldoorlog, die door Duitsland verloren is. Na het verlies bleef Duitsland in grote armoede achter, deels ook omdat de overwinnaars Duitsland plunderden. De middenklasse van Duitsland kwam in armoede terecht en er waren zondebokken nodig. Net als het Vlaams Belang nu, zocht de nazi partij zondebokken bij de vreemdelingen, en legde bij hen alle problemen. Men jutte elkaar op. Die vreemdelingen op dat moment waren historisch en cultureel bepaald 'de Joden'. Het ging er dus niet om wat Hitler persoonlijk voelde, maar wel om het feit dat men verkiezingen kon winnen door het anti-vreemdelingengevoel bij de mensen te bespelen en de Joden als slachtoffer met de vinger te wijzen, omdat ze inferieur beschouwd werden. Er werden toen allerlei leugens en verzinsels verspreid over 'de Joden' die natuurlijk te gek voor woorden waren. Het mechanisme was vergelijkbaar met de vreemdelingenhaat van het Vlaams Blok in de jaren '90 en nu, waarbij ook een hele groep met een etnisch profiel bestempeld werd als één geheel van problemen. Typisch en eigen aan die bewegingen is ook dat men groepen in hun geheel gaat beschouwen, bijna personaliseren, hoewel je dat natuurlijk niet kan doen. Er bestaat nu eenmaal niet zoïets als dé Marrokanen die allemaal hetzelfde doen of zeggen, of dé Belgen, en zo was het ook onzin om een groep 'Joden' als geheel te duiden en te bestempelen. Heel wat mensen met een Joodse culturele achtergrond waren inmiddels ook al eeuwen perfect geïntegreerd in de Europese wereld, en toch werden ze als één groep als 'anders' geclasseerd en zo het slachtoffer van zondebok mechanismen tot en met massamoord.
Is dit een antwoord op je vraag?
beste groet Prof. Tys, VUB
http://www.cicb.be/
Deze vraag werd beantwoord door:
Prof. Dr. Dries Tys
Docent middeleeuwse archeologie en historische geografie
 |
Vrije Universiteit Brussel |
Enkel de vraagsteller en de wetenschappers kunnen reageren op deze vraag en het antwoord.
Dit project wordt ondersteund door het actieplan wetenschapsinformatie en innovatie,