Hoe komt het dat het uur van de getijden van de zee zoveel verschillen tussen bv. Nieuwpoort en Oostende ? Meer nog , hoe komt het dat de waterstand verschillend is op die korte afstand ?

Ik kijk steeds naar de getijden aan zee en vraag me af waarom er zoveel verschil is in het tijdstip van hoog water . Betekend dit dat als ik een waterpas van Nieuwpoort naar Oostende zou leggen , dat die dan schuin ligt ?

Antwoord

De oorsprong van de getijdenwerking aan de Vlaamse kust moeten we gaan zoeken op het zuidelijk halfrond. De getijgolf, die je je moet voorstellen als de beweging van een golf en niet van een waterstroom (denk aan een fles die wel op en neer gaat in de zich snel verplaatsende golven, maar zich nauwelijks horizontaal verplaatst), vertrekt vanuit de Zuidelijke IJszee. Tijdens haar reis rond de wereld wordt ze vervormd door allerhande hindernissen, vernauwingen, ondiepe wateren, enz. De periode die een vloedgolf erover doet om onze contreien te bereiken noemt men de leeftijd van het getij. Zo ontstond de getijgolf die nu vóór onze kust bijna 2 dagen geleden.

Wanneer de getijgolf uit de Atlantische Oceaan de Britse eilanden vanuit het zuiden nadert, wordt deze gedwongen rondom de eilanden te stromen. Ze splitst zich in twee. Een eerste tak nadert het Kanaal vanuit het zuiden met een gemiddelde snelheid van 200 m/s (720 km/h; d.i. de snelheid van een modern passagiersvliegtuig!) en wordt vertraagd aan de vernauwing van Calais. Hierdoor ontstaat een opstuwing van het water die aanleiding geeft tot grote tijverschillen in Zuid-Engeland en Noordwest-Frankrijk. Wanneer deze vloedgolf zich uiteindelijk door het Kanaal heeft geperst, heeft ze al veel van haar kracht en snelheid verloren. Deze golf is nog nauwelijks voelbaar aan de Belgische kust.

Eigenlijk wordt het getij aan de Belgische kust bepaald door het gedeelte van de vloedgolf die voordien de Ierse en de westelijke kust van Groot-Brittannië aandeed. Dit gedeelte van de vloedgolf stroomt vervolgens rond Schotland en wordt dan, omwille van de aardrotatie, gedwongen in tegenwijzerzin te stromen. Deze baant zich een weg door de Noordzee in zuidelijke
richting langsheen de oostelijke kust van Engeland en wordt dan omgebogen langs de Belgische en Nederlandse kust en om zo haar weg verder te zetten richting Scandinavië. Vandaar dat het  eerder hoogwater is in Nieuwpoort dan in Oostende.

Meer lezen over getij?
www.vliz.be/docs/groterede/GR06_mysterie.pdf

Deze vraag werd beantwoord door:
Dr. Nancy Fockedey
Wetenschapscommunicatie

Vlaams Instituut voor de Zee