Ik heb een vraag - homepage

Wat zijn eigenlijk de bewegingen van de maan, de zon en de planeten hoe wij die waarnemen vanaf de aarde? En waarom zijn die bewegingen anders dan de bewgingen van de sterren die wij waarnemen? Sophie

pijl15/09/2009 - Sophie (15 jaar)

Aarde, oceanen & ruimte Context van de vraag:

De bewegingen vanaf ons gezien. Hoe gaat de beweging van de planeten, de maan en de zon vanaf de aarde gezien? En hoe gaat de beweging van de sterren eigenlijk? En waarom is de beweging van de sterren vanaf ons gezien anders dan de beweging van de maan, de zon en de aarde?

Groetjes Sophie..
Alvast bedankt


Antwoord

Dat is een soms wat verwarrende geschiedenis, omdat wijzelf kijken vanop een aarde die :

1) rond haar eigen as draait
2) rond de zon draait

En naar wat kijken we ? Naar :

1) de maan, die rond de aarde draait
2) de zon, in het middelpunt van het zonnestelsel
3) de andere planeten die ook rond de zon draaien, maar op een andere afstand en met een andere periode.
4) de sterren die zo ver weg staan dat we ze hier als stilstaand in het heelal kunnen beschouwen, net zoals de zon overigens.

Eerst de zon : die zien we elke 24 uur rond ons draaien ten gevolge van de aardrotatie.

De sterren : die zien we elke 23u 56 minuten rond ons draaien. Dat is de tijd die de aarde nodig heeft om zich terug naar precies dezelfde ster te richten.
Probeer het zelf eens uit : Je kijkt naar iemand of iets op 10 meter van u (= de zon), en naar de verre achtergrond achter die persoon ( = de sterren). Nu draai je eenmaal rond je eigen as in tegenwijzerzin, maar je doet intussen ook een stap naar rechts. Je zal zien dat je weer op dezelfde achtergrond gericht staat, maar om naar de persoon te richten moet je nog een beetje verder doordraaien. Zo moet ook de aarde na die 23u56m nog 4 minuten verder draaien om weer naar de zon gericht te staan.

De maan : dat is gemakkelijk. Die draait rond de aarde :  in 27.321585 dagen staat ze weer in dezelfde positie tegenover de sterrenachtergrond , en in 29.530 589 dagen tegenover de zon.

Tenslotte de planeten :
hier moeten we onderscheid maken tussen :
1) de binnenplaneten (= Mercurius en Venus), wiens baan dichter bij de zon ligt dan die van de aarde. Hierdoor bewegen ze tussen ons en de zon door, en kunnen ze zich vanuit ons standpunt ook niet verder dan een zekere hoek van de zon verwijderen. Als ze tussen ons en de zon staan spreken we van benedenconjunctie, staat de zon tussen ons en de planeet, van bovenconjuntie. Kijk op
http://www.watchthestars.co.uk/images/planets/phases_of_venus.jpg
voor een figuur hierover.

2) de buitenplaneten (Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus). Die kunnen achter ons doorbewegen. Als we tussen de zon en zo'n planeet staan zeggen we dat de planeet in oppositie staat. Tegenover de sterren beweegt een planeet zich globaal van rechts naar links, maar tijdens de weken/maanden voor en na de oppositie beweegt ze korte tijd van links naar rechts, terwijl de aarde tussen de zon en planeet doorbeweegt. Dat heet een oppositielus. Kijk op : http://hemel.waarnemen.com/special/mars_071224.html
voor figuurtjes hierover

Je ziet, de beweging hangt af van het object naar waar je aan het kijken bent. En in de practijk wordt het allemaal nog een stuk moeilijker omdat :
1) de planeetbanen en de baan van de maan geen cirkels zijn maar flauwe ellipsen
2) de planeten en maan niet in één vlak bewegen, maar elk in zijn eigen vlak, hoewel de hoeken tussen die snijdende vlakken niet zo groot zijn.
3) de rotatie-as van de aarde niet loodrecht staat op haar baanvlak, maar 23° afwijkt (waardoor we overigens op aarde seizoenen kennen)


Deze vraag werd beantwoord door:
prof.dr. Paul Hellings
hoogleraar toegepaste wiskunde

GROEP T - Internationale Hogeschool Leuven
 GROEP T - Internationale Hogeschool Leuven
 
Enkel de vraagsteller en de wetenschappers kunnen reageren op deze vraag en het antwoord.