Als de zon schijnt, is het bij ons warm. Hoe hoger je in de bergen gaat of met een vliegtuig vliegt, hoe kouder het wordt. Hoe kan dat? Je komt toch dichter bij de zon?
Dit is een vraag van één van m'n leerlingen. Ik ben taalleekracht en kan er niet direct een antwoord op geven, ik vermoed dat het met het weerkaatsen van de warmte door de aarde te maken heeft, maar weet het niet zeker.
Antwoord
Beste Patricia,
Zelfs de oude Grieken wisten het niet :-) Ikaros stortte neer omdat zijn vleugels smolten omdat hij te hoog vloog.
Als er geen wind zou zijn, dan zou de temperatuur op elke hoogte gelijk worden: koude en warme luchtlagen zouden genoeg tijd hebben om hun warmte met mekaar uit te wisselen.
Maar er is altijd minstens een beetje wind. De wind verplaatst lucht horizontaal, en ook vertikaal. Als een hoeveelheid lucht zich naar boven beweegt, dan ervaart deze lucht een vermindering van luchtdruk. Uit de fysika weten we dat het volume van deze lucht dan zal toenemen, en de temperatuur afnemen (z.g. adiabatische expansie). Omgekeerd zal de temperatuur van lucht die van boven naar beneden komt, opwarmen.
In de bergen zie je dat het best. De vrieskoude lucht op de bergtoppen, waait naar het dal, en is daar lekker warm. Op de bergen ligt sneeuw, in het dal is alles vruchtbaar en groen.
De afstand tot de zon heeft heel weinig belang. De zon staat op 150 miljoen km, wat maken die enkele kilometer atmosfeer dan verschil?
Deze vraag werd beantwoord door:
null Bart Dierickx
wetenschapper & piloot
| IMEC | |
| Vrije Universiteit Brussel |






